Uitzetting II

Een leven zonder gepiep

Miep is vorige week naar een concert geweest en heeft daar naast de speakers gestaan. De volgende dag had zij, zoals waarschijnlijk iedereen wel eens mee heeft gemaakt, een piep in haar oren, maar de dagen gingen voorbij en Miep bleef last houden van de piep in haar oren. Je kunt je voorstellen dat dit erg vervelend is, en dat je je dan zorgen begint te maken. Miep heeft namelijk gehoorbeschadiging opgelopen.

In Nederland zijn er 1.4 miljoen mensen die, zoals Miep, last hebben van een verminderd gehoor. Daarvan hebben er 500 000 een hoorapparaat. Per jaar komen er bij deze 1.4 miljoen 25 000 jongeren.  Het is dus een groot probleem dat blijft groeien en het is van belang dat er iets aan wordt gedaan, zodat mensen kunnen worden beschermd tegen gehoorbeschadiging. Maar wat is gehoorbeschadiging nu precies, en wat kun je doen om het te voorkomen of te behandelen?

Werking van het oor
Om te begrijpen wat gehoorbeschadiging is is het nuttig om te weten hoe een gezond oor werkt. Een oor bestaat uit drie delen: het buitenoor, het middenoor en het binnenoor. Het buitenoor bestaat uit de oorschelp, waarin geluidsgolven worden opgevangen, en uit de gehoorgang, die deze geluidsgolven doorstuurt naar de rest van het oor. Het middenoor bestaat onder andere uit het trommelvlies en de drie gehoorbeentjes, die ervoor zorgen dat de geluidstrillingen versterkt worden, zodat ze beter naar het binnenoor kunnen worden geleid. Het binnenoor bestaat uit het slakkenhuis en de gehoorzenuw. Wanneer een geluidstrilling wordt doorgegeven aan het slakkenhuis, vangt de vloeistof die in het slakkenhuis zit deze op. In het slakkenhuis zitten enorm veel minuscule haartjes die deze trillingen in de vloeistof omzetten in een signaal dat via de gehoorzenuw naar de hersenen wordt gestuurd.

Gehoorschade
Er zijn verschillende vormen van gehoorschade, die elk verschillende oorzaken kunnen hebben. Schade aan het buitenoor kan bijvoorbeeld een gaatje in het trommelvlies zijn, maar ook een oorinfectie of een teveel aan oorsmeer dat zich in de gehoorgang ophoopt. Deze oorzaken van gehoorschade gaan meestal uit zichzelf weg en kunnen anders relatief gemakkelijk verholpen worden.

Anders is dat bij schade aan het binnenoor. Deze vorm van gehoorbeschadiging wordt bijvoorbeeld veroorzaakt door te lange blootstelling aan te hard geluid. Onder te hard geluid wordt meer dan ongeveer 75 decibel verstaan. Ter verduidelijking: dat is ongeveer wat je hoort in de auto als deze op maximale snelheid rijdt. Natuurlijk is het zo dat de kans op gehoorbeschadiging groter wordt wanneer de geluidsterkte hoger is. Wanneer je hard geluid hoort, worden de haartjes in het slakkenhuis tijdelijk verdoofd. De haartjes hebben dan even de tijd nodig om zich te kunnen herstellen, waarna je er verder geen last van houdt. Als de haartjes echter blootgesteld blijven aan dit harde geluid, hebben ze geen tijd om zich te herstellen. Dit kan er dan voor zorgen dat de haartjes afsterven. De haartjes groeien nooit meer uit zichzelf aan, en het gehoor is dan dus blijvend beschadigd. Dit kan als resultaat hebben dat je een irritante piep hoort en dat je gehoordrempel verandert. Dat betekent dat de grens tussen wat je wel en niet kunt horen geleidelijk bij een steeds hogere geluidssterkte komt te liggen, en je dus steeds minder hoort.

Dit is erg vervelend voor de persoon zelf, maar ook voor anderen. Denk hierbij bijvoorbeeld op het gebied van verkeer. Als er steeds meer mensen komen die minder horen, kan dat tot problemen leiden. Als mensen met een verminderd gehoor op de fiets zitten en zo dus niet horen dat er een auto of bus aan komt rijden, kan dat vele ongelukken tot gevolg hebben. Maar ook als je een gesprek voert of naar iemand luistert, is het nogal onhandig als je hem of haar niet kunt verstaan.

Genezen
Omdat de bij gehoorbeschadiging beschadigde haartjes zo ontzettend klein zijn, is het onmogelijk het te behandelen. Wanneer je gehoorbeschadiging oploopt, is dit onherstelbaar. Je zult daar dan dus mee moeten leren leven. Er kunnen hoortoestellen worden gebruikt. Die versterken het geluid dat je oor in gaat, zodat je dus meer kunt horen. De piep die je hoort, is echter niet te behandelen, en die zul je dus altijd blijven horen. Sommige mensen wennen hieraan, maar anderen worden er gestoord van. Dit kan zo ondraaglijk zijn, dat mensen er zelfmoord door plegen. Er wordt onderzoek gedaan naar de manier waarop stamcellen kunnen worden gebruikt om toch weer haarcellen aan te maken en zo het oor weer te herstellen, maar dit is nog niet ver gevorderd en zal dus nog veel tijd in beslag nemen, waardoor deze vorm van behandeling, zeker in de nabije toekomst, nog niet kan worden gebruikt.

Voorkomen
De enige oplossing is dus om gehoorbeschadiging te voorkomen, zodat behandeling helemaal niet nodig is. Dit kan worden gedaan door, bijvoorbeeld tijdens concerten of in de discotheek, niet te dicht bij de speakers te gaan staan en door de muziek op je telefoon niet al te hard te zetten. Zo voorkom je dus te hard geluid in je oren te krijgen. Dat kan ook door oordoppen in te doen tijdens een concert. Wat je ook kunt doen, is dat je pauzes neemt om zo je oren rust te gunnen, zodat ze zich weer kunnen herstellen van het harde geluid. Dit kun je om het uur voor een minuut of tien doen. Ook is het beter een koptelefoon op te zetten in plaats van oordopjes in te doen. Oordopjes leiden in tegenstelling tot koptelefoons het geluid direct je gehoorgang in, waardoor de geluidsterkte een stuk hoger is. Eigenlijk hoef je dus niet veel te doen om gehoorbeschadiging te voorkomen.

Geluid kun je dus geluid waarnemen doordat trillingen door je oren via de gehoorzenuw aan de hersenen worden doorgegeven. Bij gehoorschade wordt dit proces gehinderd, en hoor je dus minder. Een oorzaak van gehoorschade aan het binnenoor is te lange blootstelling aan te hard geluid. Deze vorm van gehoorschade kan helaas nog niet worden behandeld, dus is het van groot belang het te voorkomen. Voor Miep had een hoop ellende hierdoor kunnen worden bespaard. Een kleine verandering aan de manier waarop je naar muziek luistert, kan een enorm verschil maken voor de rest van je leven.